شکلات برای کودکان: فواید و مضرات +بهترین سن دادن شکلات به کودک

شکلات برای کودکان در رتبه‌ی محبوب‌ترین خوراکی‌ها است؛ خوشبختانه این شیرینی جذاب حاوی کاکائو، سرشار از ترکیبات زیست فعال و آنتی‌اکسیدانی است و می‌تواند نقش مثبتی در سلامت داشته باشد. اما شکلات‌ها ترکیبات دیگری همچون شکر، کره، مغزیجات و افزودنی‌های مجاز مثل رنگ‌های خوراکی و نگهدارنده دارد و از طرفی دیگر، هر چند نادر، اما برخی از کودکان نسبت به خود کاکائو حساسیت نشان می‌دهد. همین موضوع، والدین را به چالش انتخاب بهترین شکلات برای کودکان وارد می‌کند!

بنابراین با سبک و سنگین کردن فواید و مضرات کاکائو برای کودکان می‌توان آن‌را با خیالی آسوده به رژیم غذایی آنها اضافه کرد. در این مطلب از بلاگ آجیل و خشکبار حاجی بادومی به معرفی بهترین شکلات برای کودکان و فواید و مضرات آن می پردازیم.

بهترین شکلات برای کودکان چیست؟

بهترین نوع شکلات برای کودکان محصولی است که قند کمتر و کاکائوی باکیفیت‌تری داشته باشد.

برای انتخاب بهترین شکلات برای کودکان تنها به زرق و برق ظاهر و طعم آن نمی‌توان اکتفا کرد. بلکه این نوع ترکیبات تشکیل‌دهنده، از جمله میزان قند، مقدار و کیفیت کاکائو و وجود افزودنی‌ها است که مهر تأیید بر مصرف آن می‌زند. متخصصان تغذیه معمولاً شکلات‌هایی را که حاوی درصد بالاتری از کاکائو و مقدار کمتری شکر باشند، مناسب‌ می‌دانند.

شکلات‌های بسیار شیرین، کاراملی یا حاوی رنگ‌های مصنوعی و چربی‌های هیدروژنه ارزش تغذیه‌ای کمتری دارند و مصرف مداوم آن‌ها می‌تواند سلامت کودک را تحت تأثیر قرار دهد.

در میان انواع موجود، شکلات‌های تهیه‌شده از کره کاکائوی طبیعی، با حداقل مواد نگهدارنده و شیرین‌کننده‌های مصنوعی، گزینه‌های مناسب‌تری به شمار می‌روند.

اما درباره موضوع مصرف شکلات تلخ برای کودکان که این روزها خیلی ترند شده باید گفت، که بخاطر وجود مقادیر بیشتری از ترکیبات محرک مانند تئوبرومین، معمولاً برای کودکان کم‌سن توصیه نمی‌شود. در مقابل، شکلات‌های شیری با کیفیت که قند کنترل‌شده و ترکیبات ساده‌تری دارند، می‌توانند در حد متعادل بخشی از رژیم غذایی کودک باشند.

چه زمانی می‌توانیم به کودک شکلات بدهیم؟

شکلات برای کودکان زیر یک سال توصیه نمی‌شود، زیرا دستگاه گوارش آن‌ها هنوز به‌طور کامل تکامل نیافته است.

اگرچه بسیاری از کودکان علاقه زیادی به شکلات نشان می‌دهند، اما متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند تا پایان سال اول زندگی از دادن شکلات به نوزاد خودداری شود. در این سن دستگاه گوارش کودک هنوز در حال تکامل است و مواد تشکیل‌دهنده شکلات مانند شکر، کاکائو، شیر یا برخی افزودنی‌ها ممکن است برای او مناسب نباشند.

پس از یک‌سالگی و با شروع رژیم غذایی متنوع‌تر، می‌توان مقدار بسیار کمی شکلات را به‌صورت آزمایشی در برنامه غذایی کودک قرار داد. برای انتخاب بهترین شکلات برای کودکان بهتر است محصولی با ترکیبات ساده، بدون مغزهای حساسیت‌زا و با حداقل مواد افزودنی انتخاب شود. همچنین برای بهره بردن از خواص شکلات، نخستین مصرف شکلات بهتر است در منزل و در حجم کم انجام شود تا در صورت بروز واکنش‌های آلرژیک یا ناراحتی گوارشی بتوان وضعیت کودک را به‌خوبی بررسی کرد.

نکات مهم دادن شکلات کاکائویی به کودکان

مصرف کنترل‌شده‌ی شکلات برای کودکان می‌تواند مقداری از مواد معدنی مانند آهن، منیزیم و فسفر را در اختیار بدن قرار دهد.

شکلات و فرآورده‌های کاکائویی بخشی از خوراکی‌های مورد علاقه کودکان هستند، بنابراین باید روی نحوه مصرف آن‌ها دقت کرد. هنگام انتخاب شکلات برای بچه ها باید سن کودک، وضعیت سلامت، میزان فعالیت بدنی و الگوی غذایی روزانه او را در نظر گرفت تا مصرف این خوراکی خوش‌طعم به شکل متعادل و ایمن انجام شود.

اشتهای کودک

پیش از خرید شکلات برای کودکان بهتر است به وضعیت اشتهای آن‌ها توجه شود. مصرف شکلات در فاصله کوتاه قبل از وعده‌های اصلی غذا می‌تواند احساس سیری موقت ایجاد کند و میل کودک به مصرف غذاهای مغذی مانند گوشت، لبنیات، میوه و سبزیجات را کاهش دهد.

به همین دلیل توصیه می‌شود شکلات به‌عنوان میان‌وعده و با فاصله مناسب از وعده‌های غذایی مصرف شود تا تأثیر منفی بر دریافت مواد مغذی نداشته باشد.

آلرژی‌های کودک

برخی از انواع شکلات برای کودک ممکن است حاوی موادی مانند شیر، سویا، بادام‌زمینی، مغزها یا گلوتن باشند که در کودکان مستعد حساسیت واکنش‌های آلرژیک ایجاد می‌کند.

بنابراین در نخستین وعده‌های مصرف بهتر است مقدار کمی شکلات داده شود و والدین علائمی مانند خارش، کهیر، آبریزش بینی، مشکلات گوارشی یا تورم را تحت نظر داشته باشند. مطالعه برچسب محصول نیز در این زمینه اهمیت زیادی دارد.

شکلات برای کودکان زیر 1 سال

در مورد مصرف شکلات برای کودکان زیر یک سال، بیشتر متخصصان توصیه می‌کنند از مصرف آن اجتناب شود. نوزادان در این سن نیازی به قندهای افزوده ندارند و شکلات نمی‌تواند ارزش تغذیه‌ای قابل‌توجهی برای آن‌ها داشته باشد. علاوه بر این، احتمال بروز حساسیت غذایی، ناراحتی‌های گوارشی و عادت زودهنگام به طعم‌های بسیار شیرین در این گروه سنی بیشتر است.

کودکان پرتحرک یا تحریک‌پذیر

مصرف کاکائو برای کودکان مخصوصا برای آنهایی‌که به‌طور طبیعی انرژی زیادی دارند یا خیلی حساس هستند، باید با دقت بیشتری انجام شود. کاکائو حاوی ترکیباتی مانند کافئین و تئوبرومین است که می‌توانند در برخی کودکان باعث بی‌قراری، کاهش تمرکز یا دشوار شدن خواب شوند. هرچند همه کودکان واکنش مشابهی نشان نمی‌دهند، اما بهتر است مصرف شکلات در ساعات پایانی روز محدود شود.

میزان مصرف مجاز شکلات برای کودکان

نکته مهم درباره مصرف شکلات برای کودکان رعایت اعتدال است. میزان مصرف باید بر اساس سن، وزن، سطح فعالیت بدنی و رژیم غذایی کودک تعیین شود؛ اما به‌طور کلی مصرف مقادیر کم و کنترل‌شده توصیه می‌شود.

استفاده روزانه از حجم زیاد شکلات می‌تواند دریافت قند و کالری را افزایش داده و جایگزین غذاهای سالم شود. بسیاری از متخصصان حدود ۲۰ تا ۳۰ گرم شکلات در روز را برای کودکان بزرگ‌تر (5 تا 8 سال)، در صورت داشتن رژیم غذایی متعادل، مقدار قابل قبولی می‌دانند.

مضرات شکلات برای کودکان

مصرف بیش از حد شکلات برای کودکان ممکن است اشتها به غذاهای اصلی و مغذی را خیلی کم کند.

آگاهی از مضرات شکلات برای کودکان باعث می‌شود که خیلی راحت‌تر مصرف آن را کنترل کرد:

1. افزایش تحریک‌پذیری

ترکیبات محرک موجود در شکلات برای کودکان، ندرتا (چون جزو هشت ماده غذایی حساسیت‌زا نیست)، ممکن است چالش‌برانگیز باشد. اثرات منفی مصرف زیاد شکلات با بی‌قراری، نوسانات خلقی، کاهش تمرکز و افزایش خود را نشان می‌دهد.

2. قند بالای شکلات و خطر چاقی

دریافت کالری اضافی از معروف‌ترین مضرات شیرینی و شکلات است. شکلات‌ها حتی از نوع شکلات تلخ با اینکه قند کمتری نسبت به شکلات شیری دارد، اما همچنان از محصولات پرکالری به‌حساب می‌ایند. مصرف مکرر شکلات‌های شیرین می‌تواند خطر اضافه‌وزن، چاقی دوران کودکی و در ادامه مشکلات متابولیکی را افزایش دهد.

3. آسیب مواد نگهدارنده شکلات برای کودکان

زمانی بهترین شکلات برای کودکان انتخاب می‌شوند که به ترکیبات درج‌شده روی بسته‌بندی توجه کرد. مثلا از عوارض شکلات تلخ برای کودکان وجود برخی محصولات صنعتی حاوی طعم‌دهنده‌های مصنوعی، رنگ‌های خوراکی، امولسیفایرها و مواد نگهدارنده متعددی هستند.

4. دریافت ناکافی سایر ویتامین‌ها و مواد مغذی

زمانی که شکلات برای کودکان به بخش عمده‌ای از میان‌وعده‌های روزانه تبدیل شود، احتمال کاهش مصرف خوراکی‌های مغذی مانند میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات و مغزها افزایش می‌یابد. در نتیجه ممکن است کودک برخی ویتامین‌ها، مواد معدنی و پروتئین‌های ضروری برای رشد را به میزان کافی دریافت نکند.

5. تاثیر منفی بر خواب کودک

در بررسی فواید و مضرات کاکائو برای کودکان یکی از موضوعات مهم، تأثیر آن بر خواب است. کاکائو به‌طور طبیعی حاوی کافئین و تئوبرومین است که می‌توانند سیستم عصبی را تحریک کنند. مصرف شکلات در ساعات عصر یا شب ممکن است باعث دیر خوابیدن، کاهش کیفیت خواب یا بیدار شدن‌های مکرر در برخی کودکان شود.

6. افزایش ادرار

وجود کافئین و تئوبرومین در شکلات برای کودکان اثر ادرارآوری خفیفی ایجاد کند. اگرچه این موضوع معمولاً در مصرف کم مشکل‌ساز نیست، اما مصرف زیاد شکلات یا نوشیدنی‌های کاکائویی ممکن است دفعات ادرار را افزایش دهد و در برخی کودکان موجب ناراحتی یا اختلال در خواب شبانه شود.

7. اعتیادآور بودن شکلات برای کودکان

درباره مصرف کاکائو در کودکان زیر 2 سال یکی از نگرانی‌ها ایجاد وابستگی زودهنگام به طعم‌های بسیار شیرین است. شکلات به دلیل ترکیب شکر، چربی و طعم مطلوب، می‌تواند میل کودک به خوراکی‌های شیرین را افزایش دهد. این موضوع لزوماً به معنای اعتیاد پزشکی نیست، اما ممکن است باعث شود کودک به‌تدریج غذاهای سالم‌تر را کمتر بپذیرد.

منبع: eu.venchi