طبع انواع آجیل چیست: مزاج مغزها در طب سنتی + طبع انواع تخمه و خشکبار

طبع انواع آجیل در طب سنتی بر پایه کیفیت‌های چهارگانه‌ گرمی، سردی، خشکی و رطوبت تحلیل شده و هر مغز بر اساس اثراتش بر سوخت‌وساز، جریان خون و تعادل اخلاط دسته‌بندی می‌گردد. در بررسی طبع مغزها در طب سنتی مشخص می‌شود که بیشتر مغزها گرایش به گرمی دارند، اما شدت و میزان خشکی یا رطوبت آن‌ها متفاوت است؛ به همین دلیل پاسخ به پرسش «آجیل سرد یا گرم» همیشه یکسان نیست و به نوع مغز، میزان مصرف و مزاج فرد بستگی دارد. ما در این مطلب از بلاگ آجیل و خشکبار حاجی بادومی می خواهیم به این پرسش مهم پاسخ دهیم.

آجیل سرد یا گرم؟

انواع طبع آجیل در طب سنتی نشان می‌دهد که اغلب مغزها گرایش به گرمی دارند، اما میزان گرمی، سردی، خشکی یا رطوبت آن‌ها متفاوت است.

بحث درباره اینکه طبع انواع آجیل چیست، یک تقسیم‌بندی ساده‌ی عامیانه نیست، بلکه ریشه در نظام دقیق مزاج‌شناسی طب سنتی دارد.

مزاج یا طبع روشی از پزشکی است که از پزشکان و فیلوسفان یونان و روم باستان سرچشمه گرفته است. در این روش، بدن انسان بر اساس تعادل چهار خلط اصلی تعریف می‌شود و سلامت نتیجه‌ی هماهنگی این عناصر بود.

با این نگاه، هر خوراکی دارای کیفیتی از گرمی، سردی، خشکی یا رطوبت است و همین ویژگی تعیین می‌کند که آن ماده چگونه با بدن تعامل دارد. اما آجیل سرد است یا گرم؟

از آنجایی که بیشتر مغزها به دلیل چربی‌های مفید، تراکم انرژی و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی تمایل به گرمی دارند، اما شدت گرمی، رطوبت و خشکی آنها کاملا متفاوت است.

طبع انواع آجیل

انواع طبع آجیل بیان می‌کند که هر مغز خوراکی بسته به مزاج گرم، سرد، خشک یا مرطوب خود می‌تواند آثار متفاوتی بر سوخت‌وساز، گوارش و تعادل بدنی داشته باشد.

برای فهم دقیق‌تر اینکه آجیل سرد یا گرم است، باید به سراغ جزئیات برویم. شناخت طبع انواع آجیل کمک می‌کند تا مصرف آنها را متناسب با مزاج فردی تنظیم و از بروز عوارضی مانند جوش، خشکی دهان یا سنگینی معده پیشگیری کنیم.

1. طبع پسته

در میان بررسی‌ طبع مغزها در طب سنتی، پسته جایگاه ویژه‌ای دارد. طبع پسته گرم و خشک است اما به شدت گرمی گردو نیست. چون پسته چند لایه است: پوسته‌ی سرخ نازک روی مغز معتدل و طبع گوشته‌ی سبز سرد و خشک است.

برای متعادل شدن طبع پسته، استفاده از خشکبار مصلح پسته مثل زردآلوی خشک ترش، سرکه و انار ترش بسیار مؤثر است. از مزایای جالب و جنجالی طبع گرم پسته، می‌توان به تقویت قوای جنسی، تقویت حافظه و رژیم غذایی برای پسر شدن جنین اشاره کرد.

2. طبع بادام هندی

مطابق آنچه که در طب سنتی درباره طبع انواع آجیل آمده، طبع بادام هندی گرم و خشک است. از دیدگاه مزاجی، مصرف متعادل بادام هندی می‌تواند ضعف و سردی بدن را کاهش دهد.

اما زیاده‌روی در مصرف بادام هندی موجب خشکی دهان یا ایجاد حرارت داخلی کهیر، خارش پوستی و سرفه شود. به‌عنوان مصلح بادام هندی، می‌توان از عسل و انواع رب‌های ترش استفاده کرد.

3. طبع بادام زمینی

بادام زمینی ذاتاً گرم و خشک است و بو دادن، گرمی آن را افزایش می‌دهد، بنابراین طبع بادام زمینی بو داده گرم و خشک دوبل است.

در باورهای رایج، مصرف آن برای پرشدن صورت و افزایش حجم ماهیچه‌ها توصیه می‌شود، اما در افراد گرم‌مزاج به‌شدت بروز التهابات پوستی یا آفت دهان را فراهم می‌کند.

طبیبان، مصرف بادام زمینی همراه با سکنجبین یا انار ترش را پیشنهاد می‌دهند تا گرمی شدیدش تعدیل شود.

4. طبع بادام درختی

بادام شیرین نوعی شگفت‌انگیز در شهر آجیلی است! طبع بادام درختی گرم و تر است، یعنی علاوه بر گرمی ملایم، خاصیت رطوبت‌بخشی نیز دارد. همین ویژگی سبب می‌شود برای خشکی پوست و سرفه‌های ناشی از خشکی مفید باشد.

در دسته‌بندی مربوط به طبع انواع آجیل، طبع بادام تلخ گرم و خشک و طبع چاقاله بادام سرد بوده و مصلح بادام درختی عسل یا شکر سرخ است.

ترکیبات بادام درختی مثل ویتامین E و اسیدهای چرب مفید، اثر محافظتی بر سلول‌ها دارند. از دیدگاه مزاجی، مصرف متعادل بادام درختی برای همه مزاج‌ها تعادل مطلوبی ایجاد خواهد کرد.

5. طبع گردو

گردو میوه مناطق سردسیری است اما در لیست معرفی طبع انواع آجیل ها، گردو در صدر فهرست گرم‌ترین مغزها است.

طبع گرم و خشک گردو نسبتا قوی بوده و گرمای بالای آن به‌دلیل چربی فراوان و انرژی متراکم آن است. از طرفی دیگر چون گردو خشکباری پرطرفدار است، توصیه می‌شود که برای بهره مندی بیشتر از خواص گردو آن‌را همراه با نعنا و کشمش، بخاطر تضاد مزاجی، مصرف کنید.

6. طبع فندق

بر اساس بررسی‌های مرتبط با طبع انواع آجیل، طبع فندق گرم و خشک است. فندق سرشار از ویتامین E و منگنز بوده و اثرات مثبتی بر سلامت قلب دارد.

مصلح فندق، شربت گلاب، زعفران و نبات (جلاب)، سکنجبین، شربت به و شکر است. ترکیبات فندق خیلی ملایم‌تر از گردو است و  از نظر مزاجی، می‌تواند ضعف عمومی و سردی را کاهش دهد.

7. طبع ماکادمیا

مطالعه درباره مزاج انواع آجیل نشان می‌دهد ماکادمیا دارای طبع گرم و خشک و برخی دیگر کمی آن را مرطوب می‌دانند.

مصرف بی‌رویه‌ی ماکادمیا، بخاطر تراکم زیاد چربی و انرژی بالا، موجب بروز علائم گرمی مثل جوش‌، خشکی دهان و سنگینی سر شود. مصلح ماکادمیا معمولا شامل خشکبار ترش، مثل رب آلو ترش، انار ترش و شربت سکنجبین است.

8. طبع چلغوز

با دقت در تحلیل‌های مربوط به طبع انواع آجیل، چلغوز یا دانه کاج طبع بسیار خشک و گرم دارد. چربی بالا و اثر تقویت‌کننده‌اش باعث شده به عنوان مغزی نیروزا و تقویت‌کننده قوای جنسی شناخته شود.

چلغوز برای سردمزاجان بسیار مناسب است، اما مصرف زیاد آن باعث گرگرفتگی، تشنگی یا حتی حالت تهوع خفیف می‌شود. مصلح چلغوز در منابع طب سنتی، عسل رقیق، رب انار ترش یا کمی سرکه طبیعی ذکر شده است.

9. طبع نخودچی

در منابع مربوط به طبع انواع آجیل در طب سنتی، نخودچی گرم و خشک معرفی می‌شود، اما گرمی آن ملایم‌تر از مغزهای روغنی است و خشکی آن محسوس‌تر است.

چون منشأ آن حبوبات است، اثر آن بیشتر در تقویت عضلات و افزایش انرژی پایدار دیده می‌شود تا ایجاد حرارت شدید. برای هضم راحت‌تر، نخودچی را همراه با مصلح‌اش مثل کشمش، گل‌قند و یا سکنجبین مصرف کنید.

طبع انواع تخمه ها

طبع انواع تخمه‌ها نشان می‌دهد هر تخمه با گرمی، سردی، خشکی یا رطوبت خاص خود بر انرژی، گوارش و تعادل بدن تأثیر می‌گذارد و مصرف متعادل آن همراه مصلح مناسب باعث بهره‌مندی از فواید تغذیه‌ای می‌شود.

چربی متراکم و انرژی بالای موجود در مغزها آنها را منبعی گرم و مغذی ساخته است. در طب سنتی علاوه بر طبع انواع آجیل به طبع انواع تخمه ها نیز اشاره شده است.

طبع تخمه کدو

تخمه کدو بخاطر تقویت مثانه و کمک به سلامت پروستات یکی از معروف‌ترین خشکبار مخصوص آقایان است. همانطور که گفتیم طبع بادام درختی خشک متعادل‌تر از سایر مغزها است، طبع تخمه کدو نیز سرد و تر و متمایز از سایر مغز تخمه‌ها است.

دقت کنید که مصرف زیاد تخمه کدو ممکن موجب نفخ یا حس سنگینی شود. برای متعادل شدن طبع آن بهتر است که بعد از شکستن یک پیاله تخمه کدو یک شربت آبلیمو عسل رقیق شده بنوشید!

طبع تخمه هندوانه

بر اساس منابع معتبر در معرفی طبع انواع آجیل و تخمه، طبع تخمه هندوانه سرد و تر معرفی شده است. از مهم‌ترین اثرات مصرف تخمه هندوانه، مدر بودن و کمک به پاکسازی مجاری ادرار را می‌توان نام برد.

مصلح تخمه هندوانه برای افراد سرد مزاج، عسل و گلنگبین (مخلوط گل سرخ و عسل) است. مصرف یک مشت تخمه هندوانه بوداده به عنوان میان‌وعده، می‌تواند در رفع خستگی و افزایش شادابی پوست صورت مؤثر باشد.

طبع تخمه جابانی (تخمه ژاپنی)

تخمه جابانی (معروف به تخمه ژاپنی) گرفته شده از نوعی هندوانه غیرخوراکی به نام “هندوانه‌ی آجیلی” که فقط برای برداشت تخمه کشت می‌شود. طبع تخمه جابانی در طب سنتی مایل به سرد و تر است.

بر اساس تحلیل دقیق مزاج انواع آجیل،  تخمه جابانی را با گل‌پر و فلفل طعم‌دار می‌کنند تا موجب اعتدال طبع شود. مصلح تخمه جابانی نیز همانند تخمه هندوانه عسل و گلنگلبین است.

طبع تخمه آفتابگردان

در منابع معتبر مربوط به طبع انواع آجیل، طبع تخمه آفتابگردان با نسبت بالاتری نسبت به سایر مغزها، گرم و خشک یاد شده و مصرف زیاد آن موجب جوش، گرگرفتگی و کهیر می‌شود.

مصلح تخمه آفتابگردان همان آب‌لیمو و ترکیبات ترش است. از آنجاییکه تخمه آفتابگردان صفرازا است، زیاده‌روی در مصرف آن مخصوصا در افراد صفراوی (طبع گرم و خشک) و افراد سوداوی (سرد و خشک) باعث بروز مشکلاتی مثل حس عطش می‌شود.

طبع انواع خشکبار محبوب

با توجه به طبع انواع خشکبار، نشان می‌دهد که قیسی، زردآلو، کشمش و توت خشک هر کدام با مزاج گرم یا سرد و خشکی یا رطوبت متفاوت، تأثیرات خاص خود را بر انرژی، هضم و تعادل بدن دارند.

آجیل و خشکبار از پرطرفدارترین و همینطور مغذی‌ترین تنقلات هستند. با شناخت طبع انواع آجیل و خشکبار خیلی هوشمندانه می‌توان آنها را به رژیم غذایی خود اضافه کرده و از فواید آن بهره‌مند شد. در ادامه بررسی طبع انواع خشکبار را می‌خوانید:

طبع مویز در طب سنتی

مویز نوع کشمش درشت و سیاه، حاصل از انگور شاهانی است. بر اساس آنچه که در منابع معتبر از طبع مغزها در طب سنتی آمده است، طبع مویز گرم و تر بوده، چون به‌شدت برای تقویت خون، حافظه و تقویت قوای عمومی بدن از آن یاد می‌شود.

رطوبت ملایم این خشکبار در کنار سایر ترکیبات مغذی، در رفع خشکی و  حرارت مغز تأثیرگذار است. بنابراین مصرف متعادل آن می‌تواند اضطراب، بدخلقی، کم خونی و تحریک‌پذیری را رفع کند. مصلح مویز، سرکه طبیعی خانگی است.

طبع کشمش

مصرف کشمش به دلیل قند طبیعی و آهن، برای رفع ضعف و کم‌خونی توصیه می‌شود. اما گرم و خشک بودن طبع کشمش باعث شده تا برای جلوگیری از افزایش بدن و بالا رفتن حرارت، آن را خیلی کنترل‌شده مصرف کرد.

در چارچوب طبع انواع آجیل و خشکبار، مصلح کشمش نیز انواع خشکبار ترش و سرکه طبیعی یاد شده است.

طبع توت خشک

توت خشک سفید طبع گرم و تر دارد و گزینه‌ای مناسب برای افرادی با طبع سرد و خشک است. با توجه به طبع انواع آجیل در طب سنتی، گرم بودن توت خشک ملایم‌تر از کشمش است. با این حال مصرف زیاد آن می‌تواند موجب افزایش قند خون یا ایجاد حرارت شود.

برای متعادل‌سازی گرمی توت خشک، پیشنهاد می‌شود که از سکنجبین و یا زیره استفاده کرد. توت خشک سرشار از ویتامین C، آهن و پتاسیم است و می‌تواند میان وعده‌‌ای مغذی برای افراد پرمشغله باشند.

طبع قیسی یا برگه زردآلو سرد است یا گرم؟

در میان بحث‌های مربوط به طبع انواع آجیل و خشکبار، قیسی یا برگه زردآلو جایگاه متفاوتی دارد، چون برخلاف بسیاری از مغزها که گرم و خشک‌اند، قیسی سرد و تر شناخته می‌شود.

این ویژگی باعث شده قیسی برای افراد گرم‌مزاج گزینه‌ای متعادل‌کننده باشد؛ به‌ویژه در فصل تابستان که حرارت بدن افزایش پیدا می‌کند. از نظر کاربردی، قیسی به بهبود یبوست ناشی از گرمی، کاهش عطش و تعدیل صفرا کمک می‌کند.

شناخت طبع و مزاج های مختلف افراد

شناخت طبع انواع آجیل و همینطور مزاج‌شناسی افراد، از بروز مشکلات عمده‌ای که تعادل مزاجی را برهم می‌زند، جلوگیری شود.

دانستن اینکه بدن شما گرایش به گرمی دارد یا سردی، تعیین می‌کند چه چیزی برایتان سازگار است.

برای مثال، بخاطر اینکه طبع بادام زمینی شور گرم است، فرد گرم مزاج با مصرف آن دچار گرگرفتگی یا جوش می‌شود، اما شخصی دیگر همان مقدار را بدون مشکل تحمل کرده و حتی انرژی می‌گیرد.

مزاج‌شناسی در این نگاه یعنی انتخاب الگوی پایدار برای بدن در انتخاب انواع غذا، برای کنترل دما، رفع استرس و حتی کیفیت خواب!

طبع سرد یا افراد سرد مزاج

افراد سردمزاج معمولاً دست و پای سرد، تمایل به خواب بیشتر، هضم کندتر و حساسیت به هوای سرد دارند. این افراد با مصرف غذاهای گرم احساس بهتری پیدا می‌کنند.

برای نمونه، طبع بادام هندی که گرم و نسبتاً خشک است، می‌تواند برای چنین افرادی تقویت‌کننده بوده و احساس بی‌حالی ناشی از سردی را کاهش دهد.

طبع گرم

گرگرفتگی، عطش، حساسیت به گرما و گاهی جوش‌های پوستی از معمولا از علائم افراد گرم‌مزاج است. اینجا انتخاب خوراکی اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

طبق آنچه که از اصول طبع انواع آجیل آمده، آنها بیشتر گرم و خشک هستند و باید همراه با مصلح‌های خنک استفاده شوند.

افراد دارای طبع معتدل

مزاج معتدل یعنی بدن انعطاف‌پذیر؛ نه به‌سرعت دچار گرمی می‌شود و نه با کمی سردی دچار ضعف. چنین افرادی معمولاً دامنه انتخاب گسترده‌تری دارند.

با این حال، پرسش «طبع کدام آجیل سرد است؟» برای آن‌ها هم بی‌اهمیت نیست، چون مصرف طولانی‌مدت و افراطی هر خوراکی، حتی اگر مزاج کلی فرد معتدل باشد، می‌تواند تعادل را به‌هم بزند.

سوالات متداول در خصوص طبع انواع آجیل

در بررسی طبع انواع آجیل، پرسش‌های تکرارشونده‌ای وجود دارد که دانستن پاسخ دقیق و کوتاه آن‌ها به انتخاب آگاهانه‌تر کمک می‌کند:

طبع کدام آجیل سرد است؟

در میان مغزهای رایج، مغز تخمه کدو، تخمه هندوانه و تخمه جابانی گرایش به سردی دارد.

طبع کره بادام زمینی گرم است یا سرد؟

کره بادام زمینی طبع گرم و خشک دارد.

آجیل‌های گرم و خشک کدامند؟

گردو، پسته، بادام زمینی (به‌ویژه بو داده)، فندق و بادام هندی دارای طبع گرم و خشک هستند.

آجیل‌های گرم و مرطوب کدامند؟

مطابق آنچه که درباره طبع انواع آجیل آمده، مغز تخمه کدو، هندوانه و جابانی کمی رطوبت دارد.

آجیل‌های سرد و خشک کدامند؟

مغز کاملاً سرد و خشک در میان آجیل‌ها کمیاب است؛ برخی منابع شاه‌بلوط خشک‌شده را به این سمت نزدیک می‌دانند.

آجیل‌های سرد و مرطوب کدامند؟

مجموعه مغز تخمه کدو، هندوانه و جابانی رطوبتی ملایم دارند.

طبع پسته گرمه یا سرد؟

پسته طبع گرم و خشک داشته، اما ملایم‌تر از گردو است.

طبع گردو سرده یا گرم؟

گرم و خشک با درجه نسبتاً بالا.

طبع بادام درختی خشک چیست؟

بادام درختی شیرین طبع گرم و خشک دارد.

طبع بادام زمینی بو داده چیه؟

گرم و خشک بوده و حرارت دادن، گرمی آن را افزایش می‌دهد.

طبع بادام زمینی شور چیست؟

بادام زمینی شور طبع گرم و خشک داشته و نمک افزوده خشکی و حرارت آن را تشدید می‌کند.

کدام خشکبار طبع گرم دارد؟

مویز، کشمش، خرما و انجیر خشک عموماً گرم (اغلب با رطوبت ملایم) شناخته می‌شوند.

تاثیر طبع انواع آجیل بر سلامتی چیست؟

مصرف متعادل انواع آجیل می‌تواند بر انرژی، تمرکز و سلامت قلب اثرات مثبت قابل اهمیتی داشته باشد.

آیا افراد گرم مزاج می‌توانند پسته مصرف کنند؟

با توجه به طبع انواع آجیل و رعایت اعتدال، افراد گرم‌مزاج می‌توانند پسته را در مقدار کم و همراه مصلح خنک مانند انار ترش مصرف کرد.

منبع: camelnuts

خرید آجیل